Chùa Vĩnh Nghiêm

Chùa Vĩnh Nghiêm ở làng Đức La, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng, Chùa còn được gọi là chùa Đức La. Chùa là một Trung tâm Phật Giáo, nơi đào tạo tăng đồ cho cả nước, nơi Phật tích Tam Tổ Phái Thiền Trúc Lâm của Phật giáo Việt Nam. Chùa là một địa danh nổi bật trong các chùa cổ ở Việt Nam.

Tương truyền chùa có từ thời Lý Thái Tổ, có tên là Vĩnh Nghiêm Tự. Đến thời Vua Trần Thánh Tông, có nhiều vị cao tăng tu hành nên chùa được xây dựng nguy nga, tráng lệ. Khi vua Trần Nhân Tông từ bỏ ngai vàng, ngài đã đến chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Ngọa Vân (Yên Tử) để thụ giới. Tại đây, Ngài đã cùng hai đệ tử là Pháp Loa và Huyền Quang sáng lập và hoàn chỉnh Phái Thiền Tông Việt Nam.

Chùa là nơi đào tạo tăng đồ Phật giáo, nên là nơi tàng trữ các bản khắc gỗ Kinh Phật từ 700 năm nay. Với trên 3.000 bản khắc gỗ, đây là kho mộc bản quý giá, đã được UNESCO vinh danh là Di sản Ký ức Thế giới (năm 2012).

Kiến trúc chùa Vĩnh Nghiêm có 4 khối chính. Khối thứ nhất có chùa Hộ, toà Thiêu hương, tượng Phật. Chùa Hộ bài trí nhiều tượng, toà Thiêu hương lộng lẫy với ba lớp hoành phi và cửa võng thiếp vàng, gian thứ hai bày nhiều tượng Phật và tượng các vị La Hán. Chùa Phật là thế giới của tượng Phật, mang dấu ấn kiến trúc thời Lê. Khối thứ hai là nhà Tổ đệ nhất, kiến trúc đơn giản, đặc biệt có tấm hoành phi "Trúc Lâm hội thượng" với ba pho tượng Trúc Lâm Tam tổ. Khối thứ ba là gác chuông kết cấu hai tầng mái và khối thứ 4 là nhà Tổ đệ nhị, có 2 pho tượng Tổ mang phong cách nghệ thuật tạc tượng thời Nguyễn.

Chùa đã được trùng tu nhiều lần, được xếp hạng quốc gia 13/01/1964.