Đình Phương Độ

Đình nằm ở xã Xuân Phương, huyện Phú Bình, cách thành phố Thái Nguyên 20km về phía Đông Nam. Đình Phương Độ (Tân Đình) là di tích kiến trúc nghệ thuật đình làng, một trong những loại hình kiến trúc đặc trưng của Việt Nam. Đình được xây dựng thời Lê, trước đây đình nằm ở vị trí khác, đến năm 1901 được chuyển vào vị trí ngày nay (ở giữa làng). Những nét đặc trưng của kiến trúc thời Lê vẫn được giữ khá nguyên vẹn. Ngôi đình kết cấu 3 gian, 2 chái; mái lợp ngói mũi hài, bốn góc mái với kết cấu gỗ cong vút; các cột bằng gỗ lim có nguồn gốc từ trong Thanh Hoá. Nhiều chi tiết gỗ được chạm trổ các bộ tứ linh (long, ly, qui, phượng) rất khéo léo, công phu. Đình thờ Thành hoàng của làng là Dương Tự Minh, một phò mã thời nhà Lý, người có công lớn trong việc giữ gìn đất nước và phát triển kinh tế phủ Phú Lương xưa. Phía sau đình có một ngôi chùa, tạo nên một quần thể văn hoá tín ngưỡng ở địa phương.

Cảnh quan xung quanh đình cũng rất đẹp, với sông Cầu làm án, cây đa cổ thụ toả bóng mát u tịch, thâm nghiêm. Xuân thu nhị kì, nhân dân quanh vùng Phương Độ tổ chức lễ hội vào rằm tháng giêng, rước kiệu thánh, khao vọng tế thần. Vào ngày 10 tháng 10 lễ hội cũng tổ chức rước kiệu thánh, rước bánh dày, hoa quả và nhiều đồ tế lễ khác. Hội đình Phương Độ thực sự trở thành ngày hội sinh hoạt văn hoá của nhân dân quanh vùng.