Khu di tích Đền Hùng

Từ Hà Nội theo quốc lộ số 2 đến thành phố Việt Trì (90km). Đi tiếp 10km nữa đến khu di tích Đền Hùng. Di tích này gắn liền với truyền thuyết 18 đời vua Hùng xây dựng nhà nước Văn Lang, đóng đô ở Phong Châu.

Khu di tích gồm các hạng mục chính: đền Hạ, gác chuông, chùa Thiên Quang, đền Trung, đền Thượng, lăng vua Hùng thứ 6 và đền Giếng.

Tương truyền đền Hạ là nơi bà Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng; đền Trung là nơi các lạc hầu, lạc tướng đàm đạo việc nước; đền Thượng là nơi vua Hùng lập đàn tế trời đất và cũng là nơi Thục Phán dựng cột đá thề "Giữ gìn non sông"; lăng mộ vua Hùng thứ 6 chính là nơi vua Hùng thứ 6 cởi áo vắt lên cành cây kim giao rồi hoá tại đó; đền Giếng nằm ở phía đông nam chân núi, có giếng Ngọc là nơi hai công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa (con vua Hùng thứ 18) thường soi bóng xuống giếng để chải tóc, chít khăn. Tại đền Giếng ngày 19/9/1954 Bác Hồ đã nói chuyện với Đại đoàn quân Tiên Phong trước khi về tiếp quản Thủ đô: "Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước".

Tại khu di tích núi Nghĩa Lĩnh ngày nay đang trưng bày nhiều di vật và phế tích từ thời nước Văn Lang đến thời nhà Lý như rìu đá, giáo đồng, bát đĩa gốm, sứ, cột đá, thạp đất nung, gạch ngói...

Di tích đền Hùng là mảnh đất thiêng đối với dân tộc Việt Nam. Nơi đây cũng là điểm du lịch nổi tiếng, hằng năm đón nhiều vạn lượt người đến thăm viếng mộ tổ và lễ bái đền chùa.