Làng gốm Bầu Trúc

Bầu Trúc là môt làng gốm nổi tiếng của dân tộc Chăm, nằm cách thành phố Phan Rang - Tháp Chàm khoảng 10km về phía Nam.

Bằng đôi bàn tay khéo léo và những công cụ thô sơ, nghệ nhân Chăm đã tạo ra nhiều tác phẩm gốm vô giá. Vật liệu để làm gốm ở Bầu Trúc là một loại đất sét rất đặc biệt lấy từ bờ sông Quao, khi nung rất dẻo và bền. Kỹ năng trộn cát và đất sét cũng rất khác biệt, không theo một tỷ lệ nhất định mà tuỳ thuộc vào công dụng và kích thước của từng loại sản phẩm mà họ chế tác. Phương pháp làm gốm hoàn toàn thủ công. Đất sét lấy về, đập nhỏ, phơi khô, lọc bỏ tạp chất rồi cho vào hố nhỏ, ngâm nước. Cát cũng được sàng lọc kỹ, rồi trộn với đất sét. Sau đó nhồi, nặn cho tới khi dẻo quánh, cuộn thành khối hình trụ, phủ kín bằng tấm vải, ủ qua đêm. Khi tạo hình sản phẩm, nghệ nhân Chăm phải trải qua 4 công đoạn: tạo hình cơ bản, nhồi đất vào trong sản phẩm; chà láng thân gốm bằng vải thấm nước, tạo hình miệng; trang trí hoa văn: dùng que, vỏ sò để vẽ, và nhuộm màu áo gốm bằng phẩm màu thực vật; tạo sửa gốm, phơi trong bóng râm khoảng một ngày trước khi đem nung. Nghệ nhân Chăm nung gốm bằng lò lộ thiên. Họ chất củi thành hình chữ nhật dày khoảng 0,2-0,3m, trên úp các sản phẩm gốm định nung. Sau đó phủ một lớp rơm rạ dày khoảng 0,2m trên cùng phủ một lớp trấu mỏng. Họ đốt lò theo chiều ngược gió, thời gian nung khoảng 2-3 giờ.

Bầu Trúc - làng nghề làm gốm thủ công cổ xưa nhất ở vùng Đông Nam Á vốn đã có từ thời vua Chăm Pô Klong Garai (1151-1205) hiện vẫn tồn tại và phát triển. Đây là một địa chỉ khá hấp dẫn đối với du khách khi tới thăm Ninh Thuận.