29/07/2024

Lễ hội của người Chơ Ro

Cộng đồng người Chơ Ro ở Đồng Nai đứng thứ 5 trong số 40 dân tộc đang sinh sống ở Đồng Nai. Họ có nền văn hóa truyền thống độc đáo, thể hiện trong lễ hội sau:

- Lễ cúng thần lúa của người Chơ Ro (Sa Yang-va): là lễ hội truyền thống của người Chơ Ro hằng năm, diễn ra trong tháng 3 khi đã thu hoạch xong, chuẩn bị tra hạt.

Rượu ịt (rượu quảng – một thứ rượu cần) được đồng bào làm trước cả tháng. Trước ngày cúng Yang-va, chủ nhà xách chai rượu ịt đi mời họ hàng, bạn bè chòm xóm. Khách đến dự đều chuẩn bị một chai rượu, có thể là rượu đế và phong bao tiền, tùy hảo tâm.

Vào ngày cúng Yang-va, mọi thứ đều phải được chuẩn bị sẵn từ trước (dựng cây nêu, làm các loại bánh cúng, trang hoàng bàn thờ Yang...). Bàn thờ Yang rất đơn sơ, đặt dăm mâm cúng, mỗi mâm đều có thịt gà, bánh, rượu, miếng thịt heo sống. Riêng mâm hứa trả vụ tới không có thịt gà mà có 15 cọng tre, mỗi cọng xâu 7 miếng tim, gan, long... đặt quanh miếng thịt heo sống.

Người gọi Yang đọc lời khấn trong buổi cúng là người chủ gia đình, người được tôn trọng trong dòng họ, thân tộc.

- Lễ dựng cây nêu tại làng dân tộc Chơ Ro: diễn ra vào những ngày cuối tháng Chạp hằng năm.

Hằng năm cứ đến ngày lễ hội, không khí làng lại rộn ràng tiếng cười, tiếng hát, tiếng cồng chiêng. Dân làng kéo đến nhà rông, dâng lên Giàng lễ vật do chính bàn tay họ làm ra để tạ ơn về mùa màng bội thu, con cháu khỏe mạnh và cầu cho năm tới được mưa thuận gió hòa, cây cối xanh tốt.

Nhiều ngày trước lễ cúng, trai làng đã rủ nhau vào tận rừng sâu chọn dựng một cây nêu thật to, thật cao. Lễ vật cúng Giàng gồm có: đầu heo, thịt nướng xâu, cơm lam, gà luộc và rượu cần. Đoàn dâng lễ vật được rước từ dưới đất lên nhà rông, dẫn đầu là già làng với bát nhang dâng cao, tiếp đến là đầu heo, rượu cần cùng nhiều lễ vật khác….

Khi dâng lễ vật lên bàn thờ tổ tiên, già làng thay mặt toàn thể dân làng tạ ơn thần linh đã ban cho dân làng một năm khỏe mạnh, mùa màng tươi tốt, đồng thời cầu năm tới được thần linh tiếp tục ban cho ơn lộc dồi dào. Tiếp sau là phần dựng nêu. Khi cây nêu đã dựng lên, toàn thể dân làng và khách mời vào trong nhà rông thưởng thức rượu cần, cơm lam, thịt nướng xâu và múa hát rộn ràng theo nhịp cồng chiêng.

Ngoài ra đồng bào người Chăm, Khmer... sống ở đây hằng năm thường tổ chức các lễ hội đặc trưng của dân tộc mình: lễ Roja Haji (người Chăm), lễ hội Chôl Chnam Thmây (Khmer).