Lễ hội Quan Lạn

Lễ hội Quan Lạn là lễ hội của người dân xã đảo Quan Lạn, một hòn đảo nằm ở khu trung tâm thương cảng cổ Vân Đồn từ xa xưa.

Lễ hội thường diễn ra từ ngày 10 đến ngày 20 tháng 6 âm lịch, chính hội là ngày 18 tháng 6. Lễ hội Quan Lạn vừa nhằm kỷ niệm chiến thắng giặc Nguyên Mông năm 1288 và chiến công của Trần Khánh Dư (?- 1339), một danh tướng của nhà Trần vừa là ngày hội cầu mùa của cư dân vùng biển. Lễ hội được tổ chức trên bến Đình, nơi có đình Quan Lạn, một ngôi đình cổ còn giữ được cho đến ngày nay.

Ngày 10 tháng 6: khoá làng (một tục làm trong lễ hội của người Việt), dân trong làng không được đi bất cứ đâu nhưng những người làm ăn ở xa và khách thập phương lại có thể về làng dự hội. Lễ hội đình Quan Lạn có tục đua thuyền. Dân làng chia làm 2 phe Đông Nam Văn và Đoài Bắc Võ lập doanh trại từ ngày 13 để luyện quân, chuẩn bị thuyền đua. Thuyền đua thường là thuyền đi biển trọng tải năm, sáu tấn, rộng và sâu lòng, được hạ buồm, trang trí đầu rồng ở mũi.

Ngày 16 làm lễ nghinh Thần. Dâng lễ rước bài vị của Trần Khánh Dư từ nghè (cách đình 1,5km) về đình. Dưới bến đôi thuyền đua tập luyện, không khí tưng bừng náo nhiệt.

Ngày 18 tháng 6 vào 3 giờ chiều (năm nào cũng vậy thường lúc này nước triều lên tới sát bến của đình) hai bên bắt đầu xuất phát. Lính bên văn áo trắng quần xanh, chân quấn xà cạp xanh, lính bên võ quần áo xám hoặc đen. Tiếng chiêng trống, tiếng hô vang, cờ bay phần phật đầy khí thế. Mỗi khi 2 đoàn giáp nhau ở sân đình, quân lính cùng dân chúng hô hét vang dậy cả vùng. Hai tướng múa những đường đao đẹp mắt, hai đoàn quân gặp nhau 3 lần, tượng trưng cho 3 lần đánh thắng quân Nguyên. Tới lần thứ 3 hai đoàn quân tập hợp trước miếu, 2 vị tướng vào tế, khi quay ra thì cuộc đua thuyền mới chính thức bắt đầu.

Lễ hội Quan Lạn mang dấu ấn của một lễ hội làng truyền thống nhưng rất hoành tráng, thể hiện tinh thần thượng võ của các thế hệ cư dân vùng biển chống giặc ngoại xâm, bảo vệ độc lập và chủ quyền đất nước, được bảo tồn và lưu truyền từ xưa đến nay.